Regeerakkoord mist masterplan voor echt groene én sociale klimaattransitie

Regeerakkoord mist masterplan voor echt groene én sociale klimaattransitie

02 dec 2017 - Jan

Regeerakkoord mist masterplan voor echt groene én sociale klimaattransitie

FNV en milieuorganisaties kritisch op plannen van het nieuwe kabinet

30-10-2017

In Rutte’s eerste kabinet kwam het woord ‘klimaat’ twee keer voor, en dan in verband met hoe Nederland er geld aan kan verdienen. Hoe anders leest dit regeerakkoord van Rutte 3, met een heus hoofdstuk over klimaat en duurzaamheid. Pure winst! Het besef dat het roer om moet, is doorgedrongen.

 

Wij vragen ons wel af, of de maatregelen die dit nieuwe kabinet kiest om haar doelstellingen te realiseren, voldoende klimaatwinst opleveren. En of de rekening ervan eerlijk verdeeld wordt. Helaas moeten wij concluderen dat dit regeerakkoord niet leidt tot de noodzakelijke trendbreuk om klimaatverandering te stoppen, en ook niet tot een sociaal rechtvaardige transitie.

Grote stap vooruit

Wereldleiders hebben eind 2015 het baanbrekende Parijsakkoord gesloten, waarin zij afspraken om de opwarming van de aarde te beperken op een voor de aarde houdbare grens. Een grote stap vooruit om deze grens te stellen, want de realiteit is dat de kleinste overschrijding van deze grens al grote effecten heeft. Rutte III zegt aan ‘Parijs’ te voldoen, maar het ‘eigen’ Planbureau voor de Leefomgeving stelt dat daarvoor een hogere ambitie nodig is.

Burgers betalen, bedrijven niet

De doelstelling van het nieuwe kabinet is ambitieuzer dan ooit tevoren en gaat ook verder dan die van vele landen om ons heen. Maar één derde van de ambitie bestaat uit één oplossing: grootschalige opslag van CO2. Bedrijven mogen daarmee net zoveel blijven uitstoten, alleen wordt hun CO2 onder de grond gestopt. De kosten die dat met zich meebrengt, worden opgebracht door alle Nederlanders. Ieder moet bijna 150 euro extra energiebelasting per jaar opbrengen, terwijl de vervuilende bedrijven niet worden belast. Dat is oneerlijk en bovendien niet effectief.

Genoeg subsidie voor tochtstrippen

Het is veel logischer om te investeren in energiebesparing en hernieuwbare energie. De aangekondigde maatregelen daarvoor in dit regeerakkoord zijn verre van voldoende. In de gebouwde omgeving, waar enorm veel energiebesparing valt te behalen, gaat het nieuwe kabinet er maar even van uit dat de sector de middelen voor scholing en opleiding hiervoor zelf opbrengt. De investering die het nieuwe kabinet zelf wil doen in isolatie van huizen, is daarnaast uiterst minimaal. Het bedrag komt neer op een paar tientjes per huishouden, net voldoende voor een paar tochtstrippen. Subsidies voor woningverduurzaming zijn alleen beschikbaar voor mensen die zelf een grote eigen investering kunnen doen. Zonnepanelen of een warmtepomp blijven dus alleen mogelijk voor mensen met een grote beurs en elektrisch rijden alleen voor de zakelijke markt.

Geld voor omscholing of compensatie nodig

In het regeerakkoord is ook afgesproken om alle kolencentrales uiterlijk in 2030 te sluiten. Het is bekend dat dit de goedkoopste en makkelijkste manier is om snel veel klimaatvervuiling te stoppen. Maar 2030 is weer een paar kabinetten verder en er is niet nagedacht over de mensen die nu nog in deze sector hun brood verdienen. Wij willen dat op sociaal rechtvaardige en respectvolle wijze wordt omgegaan met mensen die hun werk dreigen te verliezen. Er moet een transitiefonds komen voor getroffen werknemers, zodat zij zich kunnen omscholen en begeleid worden naar een nieuwe gelijkwaardige baan. Bijvoorbeeld in een van de vele functies in de groeiende duurzame sector, waar nu al een tekort aan werknemers dreigt te ontstaan. Wie geen reëel perspectief op nieuw werk meer heeft moet, als hij bijvoorbeeld dicht tegen de pensioenleeftijd aanzit, met pensioen kunnen gaan.

Lusten en lasten klimaatbeleid oneerlijk verdeeld

Bovengenoemde voorbeelden laten zien dat het kabinet weliswaar een stap lijkt te willen zetten, maar zich onvoldoende realiseert welke enorme transitie er nodig is en hoe zij mensen daarin mee moet nemen. Er is niet goed nagedacht over hoe mensen met een kleine beurs hun steentje kunnen bijdragen. Ook vergeet de regering na te denken over oplossingen voor werknemers die hun baan dreigen te verliezen. Rutte III verdeelt de lusten en de lasten van het klimaatbeleid oneerlijk, terwijl de maatschappelijke discussie daarvan inmiddels volop gaande is.

Klimaatverandering is van Rutte I tot Rutte III van twee woorden tot een centraal thema geworden. Dat is goed. Nu nog een masterplan voor een echt groene, sociaal rechtvaardige omschakeling!

Kitty Jong, vicevoorzitter FNV

Donald Pols, directeur Milieudefensie

Joris Thijssen, directeur Greenpeace

Geertje van Hooijdonk, directeur Natuur en Milieu

Deel dit artikel

Geef een reactie op dit artikel

Jouw bericht