Omstreden verdwijntruc van Richters

Omstreden verdwijntruc van Richters

18 feb 2019 - Vanda van der Kooi

Omstreden verdwijntruc van Richters

ANALYSE

Door bij de verstrekking van huishoudelijke hulp niet meer te rekenen in uren, beneemt de gemeente zowel ouderen als raad het zicht op de bezuiniging die ze doorvoert.

VANDA VAN DER KOOI V.VDKOOI@ED.NL

'Ik kan niet tegen onrecht. Ik vind dat iedereen gelijke kansen moet krijgen: arm of rijk, gezond of ongezond."

Het is nog geen drie jaar geleden dat Renate Richters dit zei, als nieuwe wethouder zorg en welzijn in Eindhoven. Ze vertelde over haar jeugd in Mierlo en over haar moeder, die door ziekte regelmatig in het ziekenhuis lag. ,,Die ervaring heeft denk ik mede mijn drive gevormd."

Er is geen reden om te twijfelen aan de idealen van de GroenLinks-wethouder. Maar wat komt daar in de praktijk van terecht? Vorige week zat Richters erbij terwijl een aantal Eindhovenaren in de raadscommissie hun nood klaagden, juist over haar beleid. Boos, gefrustreerd, huilend deden ze hun verhaal. Wat hen nog het meest steekt: dat de gemeente niet open is over de bezuiniging op hun schoonmaakhulp.

Gemeenten bieden al jaren huishoudelijke hulp aan thuiswonende ouderen, zieken en gehandicapten. Maar sinds 2015 geeft het rijk hier 30 procent minder geld voor. Sindsdien zoeken gemeenten naarstig naar manieren om hierop te bezuinigen. Valkenswaard, Waalre en Son en Breugel wilden er destijds helemaal mee stoppen, maar de rechter floot ze terug. Ondertussen werd er ook iets anders bedacht: mensen konden met kortingscheques zelf (extra) hulp inhuren. Zo kon de doelgroep 'wennen' aan het idee dat ze schoonmaakhulp zelf moeten gaan regelen en betalen. Maar het gebruik viel tegen: een groot deel van de cliënten kan dit type hulp - ook met korting - simpelweg niet betalen.

Vast budget
Net als eerder Helmond en Best koos de gemeente Eindhoven eind 2017 voor 'resultaatgericht indiceren'. Niet langer het hele huis spic en span, maar alleen doen wat echt nodig is. Het doel: bezuinigen en kosten beheersen. Opeens hoefden hulpen bepaalde taken niet meer uit te voeren, zoals hoog stoffen of strijken. Ook kregen ze geen tijd meer voor koffie en een praatje. Tegelijkertijd kregen zorgaanbieders een beperkt, vast budget per klant. De meerderheid van de raad accepteerde dit: Eindhoven kampt immers met enorme tekorten op bijstand en zorg. En de gemeente beloofde dat mensen er gemiddeld maar 20 minuten op achteruit zouden gaan, van 2,3 naar 2 uur per week. Ze liet het ED destijds weten dat ze hiermee naar verwachting 364 euro per persoon per jaar zou besparen.

Stelde de wethouder de zaken te rooskleurig voor? Of bieden zorgaanbieders te weinig hulp, om (meer) geld over te houden van het vaste budget dat ze voortaan per klant krijgen? De gemeente weet dit nu niet, en de raad kan het dus ook niet controleren. Want Richters heeft eind 2017 nóg een verandering doorgevoerd, eentje die verhult hoe het beleid in de praktijk uitpakt. Na altijd indicaties in uren te hebben gegeven schrapte de gemeente opeens het hele begrip tijd. Uren zouden niks zeggen - een takenlijst was veel beter.

undefined

Onbegrip
Zorgaanbieders moeten het dus doen met een (beperkt) budget. Ze weten natuurlijk precies hoe lang hun medewerkers bij een klant zijn. Maar de gemeente verbiedt hun om cliënten te vertellen dat de hulp in het nieuwe systeem minder lang komt. Die ouderen en zieken voelen zich nu niet serieus genomen. De wethouder had begrip kunnen kweken, door de circa 4500 Eindhovenaren waar het om gaat uit te leggen hoe klem ze zit. Maar een informatiebijeenkomst bleef uit. Tegenover het ED zei Richters dat het nieuwe beleid leidt tot 'maatwerk' en mensen 'in hun kracht zet'.

Bezwaren
Afgelopen jaar hebben veel Eindhovenaren aan de bel getrokken: bij hun zorgaanbieder, bij de gemeente, bij de KBO en andere ouderenbonden en bij het zorgmeldpunt van vakbond FNV. Waar sommige zorgaanbieders inderdaad uitkomen op twee uur per week hulp, lijken anderen standaard de hulp te halveren naar anderhalf uur per week. Mensen merken dat hun hulp haar takenlijst niet af krijgt. En wie vanwege bijvoorbeeld de longaandoening COPD extra hulp nodig heeft, merkt dat hij er veel meer op achteruit gaat dan 20 minuten. Maar klagen leidt tot weinig of niets.

Allemaal incidenten, het gaat best goed, aldus de wethouder. Achter de schermen laten zorgaanbieders weten dat ze met het budget dat de gemeente geeft niet meer kunnen bieden, anders gaan ze failliet. Maar officieel mogen ze dat niet zeggen, want ze mogen immers niet communiceren in uren.

Rechtszekerheid
Richters wist van tevoren dat juist dit onderdeel van haar beleid - het laten 'verdwijnen' van uren - omstreden was. Vanwege een wezenlijk punt: het tast de rechtszekerheid van cliënten aan. Sinds drie maanden ligt er nu een uitspraak van het hoogste rechtsorgaan, die álle gemeenten verplicht om duidelijkheid in uren te geven. Het college wil dit nu alleen doen voor de groep van circa 300 bezwaarmakers, en niet voor anderen. Het argument van Richters: misschien komt er een wetswijziging waardoor dit toch niet nodig is. Ze wringt zich dus in allerlei bochten om maar niet te doen wat rechters graag willen, wat ouderen en gehandicapten graag willen en waar nu ook de eigen cliëntenraad om vraagt. De grote vraag is waarom.

 

 

Deel dit artikel

Geef een reactie op dit artikel

Jouw bericht